Co znajdziemy na węgierskim stole?

Żeby zrozumieć węgierską kuchnię, musimy zerknąć do przeszłości. Dzisiejsza kuchnia Węgier jest syntezą starożytnych komponentów azjatyckich oraz elementów germańskich, włoskich i słowiańskich. Jedzenie na Węgrzech to tygiel całego kontynentu, a swoją oryginalną kuchnię zawdzięcza Madziarom.

Koczownicza przeszłość Węgrów jest widoczna w obecności mięsa (głównie drobiu, wieprzowiny i wołowiny) w kuchni węgierskiej, jak również ze względu na liczbę dań przygotowywanych na otwartym ogniu – wystarczy pomyśleć o gulaszu, pörkölt  lub zupie rybnej! W XV w. król Maciej i jego neapolitańska żona wprowadzili nowe składniki i przyprawy, takie jak czosnek i cebula – rzeczy, bez których nie możemy sobie wyobrazić dzisiejszej kuchni węgierskiej. Później, liczne rzesze Saksończyków, Armeńczyków, Włochów,  Żydów i Serbów osiedliły się w basenie Węgier i Transylwanii, przywożąc wszyscy ze sobą swoje własne przepisy kulinarne. Podczas ery Ottomańskiej, przyjęły się elementy starożytnej tureckiej kuchni, takie jak słodycze, ciasto o nazwie bejgli, bakłażan, faszerowane papryki czy faszerowana kapusta zwana töltött káposzta. W kuchni węgierskiej widać również wpływy kuchni austriackiej z czasów Cesarstwa Austro-Węgierskiego; dania i metody przyrządzania potraw często brane były z kuchni austriackiej, i odwrotnie. Dzisiejsza kuchnia węgierska ukazuje wielką różnorodność regionalną – a to niesie ze sobą obietnicę ogromnej ekscytacji jeśli chodzi o podróżników ciekawych kulinarnych smaków. Wystarczy spojrzeć na Wielka Równinę! To właśnie stąd pochodzi najbardziej znana potrawa, zupa gulaszowa, robiona przez miejscowych pasterzy.  Tak przy okazji, nie ma co porównywać węgierskiego gulaszu do innych gulaszy, które mogłeś kiedyś próbować gdzie indziej – ta oryginalna potrawa to bogata w smaku , pikantna zupa, najlepiej przyrządzana na bazie szarego bydła węgierskiego! Z tego regionu wywodzi się również Hortobágyi pancake, pikantny naleśnik wypełniony cielęciną, dziś przeważnie serwowany na przystawkę. Albo slambuc, danie przygotowywane na otwartym ogniu z ziemniaków i klusek, z dodatkiem pysznego bekonu. Region ten szczyci się też najlepszymi na Węgrzech śliwkami (w Szatmár) i jabłkami (Szabolcs) – nie braknie też na Wschodniej Równinie wspaniałej tutejszej brandy  o nazwie pálinka.

Obszar wokół Jeziora Cisa jest szczególnie znany z gulaszu z jagnięciny z Karcag, części Światowego Dziedzictwa UNESCO. Jak smakuje? Nie nadaje się dla tych o delikatnych sercach, gdyż potrawa ta składa się właściwie z każdej części zwierzęcia, włączając głowę, kopyta i podroby, przyrządzone na ostrym ogniu. Jedź do Karcag na doroczne zawody w gotowaniu gulaszu i spróbuj swoich sił. Trzeba przyznać, że to nie jest lekki posiłek, więc ułatw sobie trawienie kieliszkiem  pálinki 77  pochodzącej z  Nagykörű, produkowanej na bazie 77 odmian wiśni!

Z południowej części Wielkiej Równiny pochodzą niektóre z najlepszych warzyw kraju: pikantna papryka (czerwona papryczka chilli) z miejscowości  Szeged, cebule z Makó, zielone papryki z Szentes i czosnek z Bátyai. Dwie z najpopularniejszych węgierskich kiełbas pochodzą również z tej części kraju: kiełbasa z Gyula i z Csaba, jak również salami Pick, często wybierane jako pamiątka z podróży na Węgry. No i brzoskwiniowa pálinka z Kecskemét jest jedną z najlepszych w kraju.

Obszar nad Balatonem oferuje również niezliczone pyszności. Polecamy spróbować dania rybne (zupy rybnej Marii, suma z kluskami o nazwie galuska, rodzaju gnocchi, lub też leszcza w kwaśnej śmietanie). Półwysep Tihany jest dobrze znany ze swojej lawendy – próbowałeś kiedyś likieru lawendowego? Sam widzisz, że jeszcze wielu rzeczy musisz skosztować… 

Nie ulega wątpliwości, że Węgrzy uwielbiają zupy. Porządny rosół jest częścią każdego niedzielnego obiadu i występuje w kilku odmianach. Rosół Újházi, na przykład, to bogata w smaku zupa pełna przeróżnych warzyw, małych kawałków kurczaka i (najlepiej własnej roboty) klusek. Wegetarianin ucieszy szeroki wybór zup jarzynowych.

Lecsó to danie pochodzące z Bałkanów, ale stało się integralną częścią kuchni węgierskiej – nie możemy sobie wyobrazić bez niego życia! To prawdziwie letnie danie przyrządzone na bazie słodkich soczystych pomidorów, świeżej papryki i cebuli. Naturalnie, istnieje wiele odmian regionalnych tej potrawy – niektórzy lubią ją jeść z kawałkami kiełbasy, a inni z jajkiem – ma tyle oblicz, co same Węgry!

Węgrzy lubią słodycze, więc nie brak też u nas słodkich smakołyków. Słodki smak tradycyjnego kürtőskalács (ciasto komin), wypełnia domy w czasie świąt Bożego Narodzenia – jest to ulubione ciasto Węgrów. Somlói galuska (ciasto biszkoptowe polane sosem czekoladowym i podane z lekką bitą śmietaną)  to deser serwowany w  każdej popularnej restauracji węgierskiej.  Tort Dobosza to prawdziwie węgierski wynalazek: biszkopt przekładany delikatną czekoladową masą, oblany cienką warstwą karmelu pękającego pod zębami. Hmmmm… Jednak nie wszystko to wielkie wynalazki – najukochańszy deser wszechczasów to naleśnik, który nie jest podobny do swojego amerykańskiego odpowiednika: cienki jak woalka, z marmoladą w środku,  posypany kakao, czekoladą lub podany z sosem waniliowym i zawinięty!