Informacje ogólne

INFORMACJE OGÓLNE

Węgry - Magyarország

Państwo środlądowe w Europie Środkowej, graniczy z Austrią, Słowacją, Ukrainą, Rumunią, Serbią, Chorwacją i Słowenią.

 

Flaga

Herb

Hungarian flag

Coat of arms

 

 

Hymn: "Boże, błogosław Węgrów" - "Isten áldd meg a magyart"

Stolica: Budapeszt (1.721.556 mieszkańców)


Oficjalny język: Węgierski (Magyar)

Ustrój polityczny: Republika parlamentarna

Członek Unii Europejskiej od: 1 maja, 2004 roku

Powierzchnia: 93 030 km2 (35,919 sq mi)

Wyznanie: 54.5% Rzymskokatolicy, 21% Reformowani (Kalwini) Protestanci, 6% Ewangelicy (Luteranie), 18.5% inni

 

Najzimniejszy miesiąc:

styczeń (-1 °C),

najcieplejszy sierpień (21,3°)

 

Ambasada i Konsulat RP w Budapeszcie

Városligeti fasor 16, tel. 00361-4138200

 

1100 LAT W SERCU EUROPY

Wegry to kraj budzący duże zainteresowanie w świecie. Powierzchnia kraju nie przekracza 100.000 km2, językiem tym nie mówi się nigdzie indziej na świecie, a węgierskie pieśni ludowe nie przypominają żadnych innych, chociaż naród węgierski już od ponad 1100 lat żyje w sercu Europy. Historia Węgier obfituje w wydarzenia niszczące naród i jego spuściznę, a mimo to kraj ten posiada wiele wartości przyciągających ludzi z najdalszych stron świata. Stolicę kraju - Budapeszt wpisano na Listę UNESCO. Właśnie tu znajdują się jedne z największych zasobów wód termalnych, a ich lecznicza siła pomaga tysiącom chorych powrócić do zdrowia. Największe jezioro Europy Środkowej - Balaton to raj dla żeglarzy, miłośników wypoczynku nad wodą i wczasów rodzinnych.

HUNGARICUM

Produkty wytwarzane tylko na Węgrzech, mające długą tradycję i historię nazywane są "Hungaricum". Należą do nich: czerwone wino Egri Bikavér (Bycza Krew z Egeru), kiełbasy z miasta Gyula (gyulai kolbász), porcelana z Herend, wódka morelowa z Kecskemét (kecskeméti barackpálinka), papryka, salami, wino z Tokaju, likier ziołowy Unicum, ceramika Zsolnay.

 

PRZYDATNE ADRESY INTERNETOWE

Ministerstwo Spraw Zagranicznych www.mfa.gov.hu
Wegierskie Instytuty Kultury www.magyarintezet.hu
Strona Węgierskiej Turystyki S.A. www.hungary.com
Sieć biur informacji turystcznej www.tourinform.hu
Promocja Inwestycji i Handlu www.itdh.hu
Aktualne kursy walut www.mnb.hu
Węgierskie Koleje Państwowe www.mav.hu
Komunikacja autobusowa www.volanbusz.hu
Turystyka rowerowa www.bicikli.lap.hu
Restauracje www.etterem.lap.hu
Wino i winiarstwo www.bor.lap.hu
Wędkarstwo www.horgasz.lap.hu
Jaskinie węgierskie www.barlang.lap.hu
Sztuka ludowa www.nepmuveszet.lap.hu
Zamki węgierskie www.varak.hu

Słynni na całym świecie Węgrzy
 
Przybliżymy Państwu postacie kilku wybitnych Węgrów , którzy swą działalnością w dużym stopniu przyczynili się do rozwoju nauki , techniki i kultury ludzkości.
 
Ányos Jedlik
Jest wynalazcą prądnicy.Poza tym z jego osobą zwiazana jest budowa pierwszego elektrycznego wagonu motorowego . Warto przypomnieć, że ten naukowiec , który był zakonnikiem benedyktynem , skonstruował także pierwszą maszynę produkującą wodę sodową . Woda sodowa należy do grupy ,, Hungaricum".

János Irinyi
Po pewnym nieudanym eksperymencie przeprowadzonym przez profesora chemii wynalazł zapałki.

Oszkár Osbóth
Jest wynalazcą śmigłowca. W 1928 r. skonstruowana przez niego maszyna , wysposażona w śmigło oderwała się od ziemi i unosiła się pionowo do góry.

Albert Szent-Györgyi
W 1930 r. odkrył istnienie witaminy C , którą udało mu się wyprodukować z papryki. Za swój wynalazek w 1937 r. otrzymał Nagrodę Nobla w zakresie fizyki. Od 1947 r. mieszkał i działał w Stanach Zjednoczonych.

József László Biró
Właśnie dzięki niemu angielska nazwa długopisu brzmi ,, biro-pen,,. Pracował jako dziennikarz i podczas pracy w drukarni doszedł do wniosku , że farbę można by równomiernie rozprowadzić na papierze przy pomocy rurki wyposażonej w kuleczkę.

János Neumann
Swą karierę naukową rozpoczął eksperymentami z zakresu teorii zbiorów i teorii gry.
OD lat trzydziestych XX wieku mieszkał w Ameryce. Poza sposobami utrwalania danych i informacji zajmował sie także mozliwościami zachowania w pamięci elektronicznej działań i operacji , dzięki czemu został wynalazcą komputera.

Ede Teller
Latem 2003 roku- w wieku 96 lat- odebrał z rąk prezydenta Stanów Zjednoczonych Krzyż Zasługi ,, Wolność za swą działalność w zakresie fizyki . Był jednym z projektantów planu Manhattan i miał dużą rolę w wyprodukowaniu bomby atomowej.

Rubik Ernő
W 1975 r. pokazał światu swą czarodziejską kostkę , która w tymże roku zdobyła tytuł zabawki roku. Wielbiciele tej gry-Kostki Rubika – organizują nawet mistrzostwa świata.

Imre Kertész
Mieszkający w Budapeszcie i Niemczech pisarz w roku 2002 otrzymał literacką nagrodę Nobla za powieść ,, Los utracony,,.

Ferenc Puskás
Cały kraj nazywał go ,, Braciszkiem '' , był napastnikiem w legendarnej wegierskiej ,, złotej " drużynie piłki nożnej . W 1952 r. został mistrzem olimpiady w Helskinkach , następnie zasłynął jako napastnik na Wembley , gdzie wegierska jedenastka przerwała trwającą od stu lat niepokonalność drużyny angielskiej.
 
Kompozytorzy : Béla Bartók, Imre Kálmán, Zoltán Kodály, Ferenc Liszt
Muzycy : György Cziffra, Annie Fischer , Zoltán Kocsis, Félix Lajkó, Edvin Marton, Aladár Pege, Dezső Ránki, Vilmos Tátrai , Márta Sebestyén, György Solti
Artyści filmowi : Zsa Zsa Gabor, Tony Curtis, Bela Lugosi, William Fox , Joe Eszterhas, Andy Vajna , Márta Mészáros, István Szabó, Lajos Koltai
Business : George Soros, Charles Simonyi

 

PODSTAWOWE ZWROTY

Nie mówię po węgiersku - Nem beszélek magyarul

Jestem Polakiem - Lengyel vagyok

Czy mówi Pan po angielsku? - Beszél angolul?

tak - igen

nie - nem

kiedy - mikor

kto - ki

co - mi

na lewo - balra

na prawo - jobbra

Dzień dobry - Jó napot

Dobry wieczór - Jó estét

Do widzenia - Viszontlátásra

Cześć - Szia

Dziękuję - Köszönöm

Proszę bardzo - Szívesen

Przepraszam - Bocsánatot kérek

Jak się masz - Hogy vagy

Smaczngo - Jó étvágyat

Na (Pańskie) zdrowie - Egészségére

Gdzie jest... - Hol van...

Szukam noclegu - Szállást keresek

Jestem chory - Beteg vagyok

Która godzina? - Hány óra?

 

CZĘSTE NAPISY

Áruház - dom towarowy

Bejárat- wejście

Bolt - sklep

Belépni tilos - wstęp wzbroniony

Cipő - obuwie

Étterem - restauracja

Kijárat - wyjście

Kávéház - kawiarnia

Nyítva - otwarte

Pénztár - kasa

Zárva - zamknięte

Borpince - piwnica z winem Tér- plac

Utca - ulica

Templom - kościół

AKTUALNE CENY ORIENTACYJNE

CENY W SKLEPIE:

chleb 1 kg 200-250 HUF

bulka,rogalik 1 szt 20 HUF

mleko 1 l 215 HUF

masło 250g 400 HUF

ser żółty 1 kg 1000-2500 HUF

salami 1 kg 3000-5000 HUF

kielbasa wegierska Gyulai 1 kg 22oo HUf

wędlina 1 kg 900-2000 HUF

jajka 1 szt. 30-48 HUF

dżem (słoik) 250-300 HUF

mięso wołowe 1 kg 1500 HUF

mięso wieprzowe 1 kg 1000-1500 HUF

kurczak 1 kg 700 HUF

ziemniaki 1 kg 150-200 HUF

makaron (opakowanie 500 g) 300-400 HUF

woda mineralna 1,5 l 150-200 HUF

coca-cola 1 l 250 HUF

sok pomarańczowy 1 l 200-350 HUF

wino 0,75 l 400-3000 HUF

 

CENY W RESTAURACJI:

wino 0,75 l 2000-5000 HUF

sok 0,2 l 250-400 HUF

kawa 300-500 HUF

lody 400-1000 HUF

obiad 2500-4000 HUF/ os

pizza 800-1200 HUF/ os

hamburger 250-500 HUF

frytki 400 HUF

 

Strefa czasowa

 

Czas: GMT + 1 godzina

Czas letni: od ostatniej niedzieli marca do ostatniej niedzieli października + 1 godzina

 

 

Elektryczność

 

230V 50HzHz

Szczegóły dotyczące wtyczki elektrycznej: wtyczka europejska z dwoma okrągłymi iglicami

 

Wiza, formalności celne

WIZA, FORMALNOŚCI

Od 1 maja 2004 obywatel Polski nie potrzebuje paszportu, wystarczy dowód osobisty. Od 26 czerwca 2012 r. wg prawa unijnego każdy obywatel /dorośli i dzieci/ wyjeżdżający za granicę powinien posiadać swój własny dokument tożsamosci.


Od 1 maja 2004 nie potrzebujemy wiz, ale jeśli wyjeżdżamy na dłużej niż 3 miesiące, musimy mieć pozwolenie na pobyt wydawane w miejscowych urzędach.
Wymagany jest również specjalny paszport dla zwierząt domowych (psy, koty). Informacje dotyczące wizy, wjazdu oraz zasad przebywania na terenie kraju są dostępne na stronie WWW Ministerstwa Spraw Zagranicznych.


Przepisy celne

 

 Pieniądze

 

Waluta

Forint węgierski (HUF)
Monety: 5, 10, 20, 50, 100, 200 HUF
Banknoty: 500, 1,000, 2,000, 5,000, 10,000, 20,000 HUF
Kliknij, by uzyskać aktualne kursy wymiany walut

 

Banki, Wymiana waluty
Banki w dniach pracujących są otwarte zazwyczaj w godzinach 8.00 - 16.00. Niektóre banki pracują w soboty, ale wszystkie są zamknięte w niedziele. Bankomaty oraz biura wymiany walut dostępne są w całym kraju.

 

Karty kredytowe, karty debetowe i czeki
Większość kart kredytowych (AmEx, Visa, Mastercard, Diners, Cirrus) jest honorowana w sklepach członkowskich i innych. Należy szukać logo uwidocznionego przy wejściu.

Bankomaty pracują 24 godziny na dobę. Większość kart kredytowych i bankowych jest honorowana.

Za spieniężenie czeków podróżnych w bankach zazwyczaj pobierana jest prowizja w wysokości 1%. Uwaga: większość sklepów nie przyjmuje czeków podróżnych..

W całych Węgrzech można używać kart kredytowych lub bankowych na pocztach w celu otrzymania gotówki. Ponad 3200 urzędów na terenie kraju dostarcza takiej usługi.

 

 

Telefon, Fax

 

Numer kierunkowy Węgier: 36
 Numer kierunkowy Budapesztu: 1 (+ numer siedmiocyfrowy)
Międzynarodowy numer kierunkowy: 00 + numer kierunkowy kraju + numer lokalny
Krajowy numer kierunkowy na rozmowy międzymiastowe: 06 + numer kierunkowy + numer lokalny
Numery telefonów komórkowych są dziewięciocyfrowe, po wybraniu 06, pierwsze dwie cyfry zależą od operatora: 20, 30 lub 70.

Telefony publiczne przyjmują monety o nominałach 10, 20, 50 lub 100 forintów lub działają na kartę telefoniczną (do kupienia w kioskach z gazetami, supermarketach, hotelach i urzędach pocztowych).

Faksy są dostępne dla turystów w głównych urzędach pocztowych oraz w wielu hotelowych Centrach Biznesowych.

Międzynarodowe rozmowy na koszt odbiorcy można wykonywać z linii prywatnych lub płatnych telefonów publicznych. By rozpocząć rozmowę należy wrzucić monetę lub włożyć kartę telefoniczną.
Międzynarodowi operatorzy:
AT&T 00 8000 1111
MCI 00 8000 1411
SPRINT 00 800 0 1877

Pierwsza pomoc

pogotowie ratunkowe

104

policja

107

straż pożarna

105

Directory Assistance

198

Numery międzynarodowe

199

pomoc ogólna

112

 

 

Usługi pocztowe

 

Urzędy pocztowe są czynne zazwyczaj od poniedziałku do piątku w godzinach 8.00 do 18.00.
Dwa urzędy pocztowe niedaleko dwóch centralnych dworców w Budapeszcie są czynne od poniedziałku do soboty, w godzinach od 7.00 do 21.00. Są nimi:

·                 Nyugati Pályaudvar (VI. Teréz körút 61.) – czynny także w niedziele: 10.00-17.00

·                 Keleti Pályaudvar (VIII. Baross tér 11/c.)

Internet


W całym Budapeszcie można korzystać z kafejek internetowych, a coraz więcej hoteli i kawiarni oferuje dostęp do sieci przez WiFi. Pełna lista wraz z mapkami dostępna jest na stronie hotspotter.hu

 

Napiwki


Ceny w węgierskich restauracjach generalnie nie zawierają dopłaty za serwis, dlatego zwyczajowo daje się napiwki, najczęściej w wysokości 10-15% rachunku.

 

Święta Państwowe

 

Dni świąteczne 2013

1 stycznia

Nowy Rok

15 marca

Święto Narodowe

30 marca, 1 kwietnia

 Wielkanoc & poniedziałek wielkanocny

1 maja

Święto Pracy

19,20 maja

Zesłanie Ducha Świętego

20 sierpnia

Dzień św. Stefana

23 października

Rocznica Rewolucji 1956 roku

 1 listopada

Wszystkich Świętych

25 i 26 grudnia

Boże Narodzenie

 

 

 

Kwestie zdrowotne


Szczepienia: nie są wymagane w całych Węgrzech. Osoby o zdiagnozowanych chorobach zakaźnych nie są wpuszczane na terytoriom kraju.


Leki: Turyści mogą wwozić lekarstwa na swój własny użytek. Produkty zawierające substancje narkotyczne można wwozić jedynie posiadając specjalne pozwolenie wydawane przez Ministerstwo Zdrowia i Opieki Społecznej. Lekarstwa przepisane za granicą można zakupić w aptekach po pełnej cenie rynkowej. Na Węgrzech istnieje jedynie ograniczony wybór leków dostępnych bez recepty


Usługi karetek pogotowia są bezpłatne w przypadkach wymagających natychmiastowej pomocy medycznej. Wszelka pozostała pomoc medyczna regulowana jest przepisami międzynarodowymi.
Numer pogotowia ratunkowego: 104

Polisy ubezpieczenia zdrowotnego pokrywają koszty pierwszej (i tylko pierwszej) pomocy na Węgrzech. Wszelkie pozostałe koszty pomocy medycznej muszą być uregulowane zgodnie z cenami ustalonymi przez instytucję medyczną. Instytucja ta także ustala, które karty kredytowe są akceptowane przy płatności.

 

Apteki
Budapeszteńskie apteki (po węgiersku gyógyszertár) są dobrze zaopatrzone i posiadają leki na większość dolegliwości. Każda z 23 dzielnic ma czynną całą dobę aptekę. Znak na drzwiach każdej apteki pomoże zlokalizować taką całodobową placówkę

 

 Toalety publiczne
W Budapeszcie jest niewiele toalet publicznych. Mieszkańcy miasta oraz turyści korzystają z toalet w kawiarniach i restauracjach. Często po skorzystaniu płaci się obsłudze drobną sumę 100 HUF.

 

Bezpieczeństwo publiczne


Tak, jak na całym świecie, turyści podróżujący po Węgrzech powinni przestrzegać pewnych podstawowych zasad: mieć dokumenty oraz cenne przedmioty w specjalnej torebce zawieszonej na szyi lub pasku pod ubraniem oraz nigdy nie zostawiać cennych przedmiotów z zaparkowanym samochodzie. Nie noś drogiej biżuterii w miejscach publicznych i omijaj słabo oświetlone i opustoszałe części miasta!


Miej przy sobie jedynie minimalną, konieczną na dany dzień kwotę pieniędzy. Najlepiej używać karty kredytowej. Gdy braknie ci gotówki, skorzystaj z bankomatu (w razie zgubienia karty kredytowej, zawiadom o tym natychmiast swój bank!).


Wymieniaj walutę jedynie w oficjalnych kantorach wymiany walut, biurach podróży, oficjalnych biurach wymiany lub w bankomatach – nigdy u ulicznych koników!

 

Korzystając z taksówek, wybieraj zawsze zarejestrowane firmy, a przed wyruszeniem w trasę upewnij się, że taksówka jest wyposażona w dokument tożsamości kierowcy ze zdjęciem, oraz że widocznym miejscu znajduje się sprawny i działający taksometr. Pod koniec trasy powinieneś otrzymać rachunek. Jeśli kierowca Ci go nie daje, zawsze go zażądaj!


Jedynie umundurowani policjanci i pracownicy urzędu imigracyjnego posiadający odpowiednie znaki identyfikacyjne mają prawo sprawdzać twoją tożsamość lub zażądać okazania odpowiednich dokumentów.


W restauracjach zawsze proś o menu z cenami przed złożeniem zamówienia! Na Węgrzech, opłata za obsługę nie jest wliczana do rachunku. Może być doliczona da rachunku tylko wtedy, gdy jest to wyraźnie stwierdzone w menu. Restauracja ma obowiązek wystawienia rachunku za wszystkie koszty i usługi. Rachunek musi być wydrukowany, przez kasę - podpisany ręcznie przez kelnera nie jest dowodem zakupu. Szczególnie mężczyźni powinni uważać na kobiety, które nierzadko władając doskonale językami obcymi wpraszają się do restauracji i podwyższają rachunki na koszt gości.

 

Zakupy


Ogólnie sklepy są czynne od poniedziałku do piątku od 10.00 do 18.00, a w soboty od 9.00 do 13.00. Nie ma przerw obiadowych.
Sklepy spożywcze oraz centra handlowe są czynne od poniedziałku do piątku od 7.00 do 19.00, a w soboty od 7.00 do 14.00. Duże centra handlowe, centra rozrywkowe, oraz niektóre sklepy prywatne (wiele z nich jest czynnych 24 godziny na dobę) pracują także w niedziele.
Zakupy bezcłowe
Podczas zakupów należy szukać symbolu sklepów bezcłowych.
Całkowity koszt rachunku (łącznie z VAT-em) musi wynosić conajmniej 50,000 HUF. Poproś sprzedawcę o szczegółową fakturę VAT, formularz zwrotu VAT-u oraz kopertę "Tax - Free". Dołącz do dokumentów oficjalny rachunek lub rachunek karty kredytowej. Przed wyjazdem z kraju upewnij się, że wszystkie dokumenty masz podstemplowane przez Węgierskie Służby Celne.
Pomiędzy datą zakupu a datą znaczka celnego nie może upłynąć więcej, niż 90 dni.
Pomiędzy datą znaczka celnego a datą zwrotu nie może upłynąć więcej niż 183 dni.
Podróż samolotem: Po otrzymaniu karty pokładowej (jednak przed wejściem na pokład), należy udać się do biura celnego.
Zwrot VAT-u jest niemożliwy bez pieczątki węgierskiego urzędu celnego!
Więcej informacji: Zwrot globalny

 

Klimat

Kontynentalny, średnie temperatury umieszczone w tabeli ( podane w Fahrenheitach / Celcjuszach):

Styczeń

29F / -1,6 °C

Lipiec

69,8F / 20,8 °C

Luty

39F / 1,1 °C

Sierpień

68F / 20,2 °C

Marzec

41F / 5,6 °C

Wrzesień

61,5F / 16,4 °C

Kwiecień

51,8F / 11 °C

Październik

51,8F / 11 °C

Maj

60F / 15,9 °C

Listopad

40,646F / 4,8 °C

Czerwiec

66,2F / 19 °C

Grudzień

32,72F / 0,4 °C
 

 

ZASADY RUCHU DROGOWEGOZASADY RUCHU DROGOWEGO

Nie odbiegają od zasad międzynarodowych. Na uwagę zasługują jednak następujące zasady :

  • 0,00 promila alkoholu we krwi (w przeciwnym razie policja natychmiast zabiera prawo jazdy! )
  • używanie telefonów komórkowych tylko z nagłaśniaczem
  • poza terenem zamieszkanym obowiązkowa jazda na światłach
  • Miganie światłem oznacza zrzeczenie się prawa pierwszeństwa, pasy bezpieczeństwa zawsze obowiązkowe na przednich i tylnych siedzeniach.
  • Wskazane używanie fotelika dla dzieci.

 

Najwyższe dozwolone prędkości (km/godz.)

rodz. pojazdu

autostrada

droga I klasy

inna droga

teren zamieszkany

sam. osobowy

130

110

90

50

z przyczepą

80

70

70

50

motocykl

130

110

90

50

autobus

80

70

70

50

sam. ciężar.

80

70

70

50

 

Mandat płacony na miejscu może wynosić 30 tysięcy Ft.
Mandat za złamanie przepisu drogowego - w zależności od stopnia wykroczenia - może wynosić do 100 tysięcy Ft.

Od 1 stycznia 2008 r. zostały zaostrzone przepisy drogowe, policja stosuje tzw. ZERO TOLERANCJĘ.

Autostrady :

M-1 - Budapeszt - Győr-Mosonmagyarovar /w kierunku Austrii i Slowacji /
M-3 - Budapeszt - Gyöngyös - Füzesabony-Polgar-Nyiregyhaza-Debrecen/ w kierunku Rumunii i Ukrainy /
M-5 - Budapeszt - Kecskemét - Szeged / w kierunku Serbii i Grecji /
M-7 - Budapeszt - Siofok- Nagykanizsa-Letenye / granica z Chorwacja/
M-6 - Budapeszt- Dunafoldvar- Pecs / w kierunku Chorwacji /

Na całej trasie autostrad M1, M3, M5 ,M6 i M7 obowiązuje płatny system (z wyjątkiem niektórych węzłów) .Od 1 stycznia 2008 r. po oplaceniu autostrady dostajemy TYLKO pokwitowanie ,które należy zachować przez rok. Winiet do przyklejania już nie ma.
Opłat za autostrady można dokonac na wszystkich stacjach benzynowych, w biurach węgierskiego autoklubu, w wyznaczonych miejscach.

Aktualne ceny winietek:

 

10-dniowa

miesięczna

roczna

samochód osobowy

2975 HUF

4780 HUF

42980 HUF

mikrobus (6-16 os.)

8255 HUF

13970 HUF

123975 HUF

autokar

12600 HUF

20370 HUF

184985 HUF

 

UWAGA!!! Od 1 lipca zmiany !

Opłata wykupiona na dany okres czasu jest WAZNA NA WSZYSTKIE AUTOSTRADY UWAGA OD 1 KWIETNIA 2007 r. DLA POJAZDOW KAT> D2,D3,D 4/ autokary,ciezarowki, tiry/ WPROWADZONO OPLATY NA NIEKTORYCH DROGACH SZYBKIEGO RUCHU. POJAZDY POWYZEJ 12 TON SA ZOBOWIAZANE DOKONAC OPLATY NA WSZYSTKIE DROGI

Aktualne informacje o węgierskich autostradach na stronie www.autopalya.hu