Niezrównana Pálinka

Podana w małych ilościach działa jak lekarstwo, w dużych – jak remedium, tak Węgrzy mówią o pálince. Nasi dziadkowie lubili zaczynać dzień od kieliszeczka dobrej pálinki i byli przekonani, że swoje zdrowie zawdzięczają wspaniałemu działaniu tego destylatu. Cóż, nie jesteśmy tego tacy pewni, ale szczerze mówiąc, nawet nas to za bardzo nie obchodzi – pálinka za dobrze smakuje, żeby się nad tym w ogóle zastanawiać…

Pierwsze wzmianki na temat tego węgierskiego alkoholu sięgają XIVw. i mówią o nim ‘Aqua vitae reginae Hungariae', woda życia żony Karola, króla Węgier. Alkoholem tym była prawdopodobnie brandy zmieszana z rozmarynem, używana do celów leczniczych, jako że zarówno król jak i królowa cierpieli na artretyzm. A zatem kiedyś pálinka pełniła rolę zupełnie inną od tej, którą znamy dziś, czyli  drinka, od którego uwielbiamy zacząć imprezę. Słowo „pálinka" pochodzi od słowiańskiego rdzenia pálit oznaczającego "palić, destylować". Początkowo, nazwa ta odnosiła się do destylatów produkowanych ze zbóż; dopiero  później zaczęto jej używać do owocowych brandy. Nie można sobie wyobrazić węgierskich urodzin, ślubu czy pogrzebu bez kieliszeczka  pálinki, pitej, żeby spotęgować radość albo uśmierzyć ból. Pálinkás jó reggelt!, to tradycyjne węgierskie powitanie oznaczające Dzień dobry z pálinką.

Dziś, wyłącznie owoce destylowane na Węgrzech z minimalna zawartością alkoholu 37,5% uważa się za prawdziwą pálinkę. Jednakże, jest mnóstwo jej odmian. Żeby uniknąć pomyłek przy sklepowej ladzie, spójrzmy na główne rodzaje, które mamy do wyboru. Kisüsti (dosłownie mały garnek) to podwójnie destylowana pálinka produkowana w miedzianym garnku o pojemności nie większej niż 1000 litrów. Érlelt (co znaczy zestarzała) to pálinka, która leżakuje przez przynajmniej 3 miesiące w drewnianej beczce o pojemności mniejszej niż 1000 litrów, lub też przynajmniej 6 miesięcy w drewnianej beczce o pojemności 1000 litrów lub więcej. Ó (stara) to pálinka, która leżakuje 12 miesięcy w drewnianej beczce mniejszej niż 1000 litrów lub 24 miesiące w drewnianej beczce o pojemności 1000 litrów lub więcej. Ágyas (brzeg łóżka) to pálinka, która dojrzewa przez przynamniej 3 miesiące razem z owocami. Owoce używane do otrzymania destylatu mogą być takie same lub różne. Törköly (pálinka z wytłoków) to pálinka produkowana z wytłoków winogron. Właściwie, to jedna z najstarszych odmian pálinki; pomaga na trawienie i jest zazwyczaj spożywana w małych ilościach po posiłkach. Chcesz spróbować najlepszej z najlepszych? Szukaj produktów pochodzących z nagradzanych destylarni, takich jak pálinki produkowane przez Nobilis, Etyeki Czímeres, Agárdi, Tarpa, Kisrét i Zwack.

To na tyle teorii, przejdźmy do praktyki – jak pić węgierską pálinkę! Aromaty uwalniane są najlepiej w temperaturze pokojowej, więc nie powinieneś pić pálinki prosto z lodówki, ale dla większości ludzi odpowiednią temperaturą jest 10-15˚C. Jeśli temperatura jest odpowiednia, podnieś kieliszek i zawołaj Isten, Isten, co dosłownie znaczy „Boże, Boże". I  tu jesteśmy na rozstaju dróg. Albo można to zrobić niedbale, tak jak się to robi w pubie, szybko wypijając całą zawartość kieliszka i odstawiając go głośno z powrotem na stół, robiąc jednocześnie minę pt. „życie jest ciężkie" (mocny alkohol na pewno pomoże przy robieniu tej miny). Albo też można to zrobić jak koneser i delektować się aromatem wlewając płyn do ust i pod język, tak aby Twoje kubki smakowe mogły w pełni przyswoić napój. Żeby się przekonać, czy na pewno dokonałeś właściwego wyboru, możesz nawet zrobić tzw. suchy test: po wypiciu jednego kieliszka pálinki poczekaj pięć do dziesięciu minut a potem zrób wdech z drugiego kieliszka – jeśli pijesz prawdziwą pálinkę, powinieneś wyczuć jedynie owocowy aromat. Egészségedre!